20.11.2019թ

վարժ371ա)

44կմ-35մ=43կմ 1000մ-35մ=43կմ 965մ

3կմ-2կմ 100մ=990մ

գ)24օր-6ժամ=23օր 23ժ-6ժ=23օր 18ժ

12ժ 20ր-40ր=11ժ 80ր-40ր=11ժ 40ր

վարժ372

Պատ.`150

խնդիր376բ)

2400դրամի 3կգ գամ

40գամը -1կգ

15գամը-?դրամ

Լուծում

1)2400:3=800դրամ

2)800:40=20դրամ(1գամ)

3)15.20=300դրամ

Պատ.`300դրամ

610:*=122

Առաջադրանք

1 Բնութագրիր Ձենով Օհանին:

նրա ձայնը շատ բարձր էր:

2 Նկարագրիր գառնարած Դավթի հագուստը:

Սասունցի Դավիթի կոշիկները երկաթից էր:

3 Մի բնակչի անունից պատմիր Դավթի գառնարածության մասին (բանավոր):

4 Վերնագրիր 5-րդ և 6-րդ հատվածները:

Անհայտ բաժանելին գտնելը

վարժ 364ա)

*:7=1384

1384.7=9688

*:23=782

782.23=17986

բ)

3700=*:4

3700.4=14800

3000=*:12

3000.12=3600

365ա)

*:215=24

215.24=5160

բ)*.22=7040

7040:22=320

վարժ373

3իրար հազորդող թվերի գումարը 183 է: Որոնք են այդ թվերը:

183:3=61

61-1=60

61+1=62 այդ թվերն են 60,61,62

Առաջադրանք

«Մի անգամ իմ բարեկամ մի որսորդ մեր հանդի անտառուտ սարերից մի եղնիկ նվեր բերեց երեխաներիս համար»:

Այսպես սկսեց ընկերս աշնանային մի երեկո, երբ նստած միասին նրա պատշգամբում, հիացած նայում էինք հեքիաթական վերջալույսով վարվռուն սարերին, որոնց վրա մակաղած հոտերի նման մեղմորեն հանգչում էին ոսկեգեղմ անտառները:

«Այդ մի մատաղ ու խարտյաշ եղնիկ էր, խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով, որ ծածկվում էին երկայն, նուրբ թարթիչների տակ:

Կամաց-կամաց մեր վրա սովորեց նա. էլ չէր փախչում, չէր վախենում մեզնից. մանավանդ շա՜տ մտերմացել էր երեխաներիս հետ. նրանց հետ միասին վազվզում էր պարտեզում, նրանց հետ ճաշում էր, նրանց հետ քնում:

Մի բան ինձ շատ էր զարմացնում: Եղնիկը թեև այնպես ընտելացել էր մեզ, սովորել էր մեր տանն ու դռանը, բայց մեկ-մեկ մեզնից թաքուն բարձրանում էր այս պատշգամբը և ուշագրավ, լռիկ նայում էր հեռու` անտառներով փաթաթված սարերին. ականջները լարած խորասույզ լսում էր անտառների խուլ ու անդուլ շառաչը, որ երբեմն ուժեղանում էր, երբեմն բարականում` նայելով հովերի թափին: Նայում էր նա այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և երբ հանկարծ ուշքի էր գալիս, նետի պես ծլկվում էր մոտիցս… Արդյոք գիտե՞ր նա, որ ինքը ղողանջուն անտառների ազատ երեխան է եղել, որ մայրը այնտեղ է կաթ տվել իրեն, որ այնտեղ է իր հայրը եղջյուրները խփել կաղնիներին: Արդյոք, գիտե՞ր, որ այդ խուլ շառաչը անուշ-անուշ օրորել է իրեն առաջին անգամ, և ո՞վ գիտե, գուցե, երազներ է բերել իրեն, սիրուն երազներ… Խե՜ղճ եղնիկ… Կարոտ` իր սիրած գուրգուրող անտառներից և զանգակ աղբյուրներից, իր խարտյաշ մորից և          հովերի հետ վազող ընկերներից` հիմա տանջվում, տառապում է մեզ մոտ, մտածում էի ես: Եվ այնպես սրտանց ցավակցում էի նրան… Չէ՞ որ նա էլ մեզ պես մտածող և զգայուն հոգի ունի:

Ես շատ էի հարգում նրան, խնդրեմ չծիծաղես վրաս, այո՛, այնքան, որ երբ նա բարձրանում էր պատշգամբը, հեռացնում էի երեխաներիս, և թողնում էինք նրան մենակ իր ապրումների հետ…

Երբ գրկում էի նրան, այդ նազելի էակին, և նայում էի լեռնային աղբյուրների նման վճիտ աչուկների մեջ` տեսնում էի այնտեղ մի թախծալի, երազուն կարոտ…

Մի գիշեր, մի քամի գիշեր էր, սարերից անսանձ փչում էր քամին, դուռն ու պատուհանները ծեծում ու ծեծկում: Պարզ լսվում էր, որ այնտեղ, անտառում, դարավոր կաղնիներն ու վայրի ընկուզենիները ճակատում էին հողմի դեմ` աղմկում և գոռում: Եվ քամին բերում էր անընդհատ անտառի այդ լիակուրծք խշշոցն ու մռունչը, ու թվում էր թե` հենց մեր դռան առջև է աղմկահույզ, հողմածեծ անտառը: Երեխաներս վախից կուչ էին եկել. մինչդեռ եղնիկը դողում էր մի խենթ սարսուռով: Աչքերը կայծակին էին տալիս: Անթարթ, ամբողջովին լսելիք դառած` ականջ էր դնում նա անտառի հուժկու շառաչին, որ խոսում էր նրա հետ մայրենի լեզվով:

Անտառը կանչում է նրան, ընկերների ազատ վազքն է տեսնում նա մթին թավուտների մացառուտ ժայռերն ի վեր,- մտածում էի ես:

Մի փոքր հետո ավելի սաստկացավ քամին` փոթորիկ դառնալու չափ. մեկ էլ աղմուկով բացվեցին լուսամուտի փեղկերը, և մի ուժգին շառաչ միանգամից ներս խուժեց: Եղնիկը հանկարծակի մի ոստումով ցատկեց լուսամուտի գոգը` աչքերը սուզելով շառաչուն խավարի մեջ: Ես իսկույն վրա վազեցի բռնելու նրան, սակայն նա մի ակնթարթի մեջ թռավ լուսամուտից պարտեզը և ծածկվեց խավարների մեջ…

Դե՛հ, հիմա՛ գնա ու գտիր նրան իր հայրենի անծայր անտառներում…»:

 

1 Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դուս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

փաղչում, երբ, պատշգամբ, ակնթարթ։

2 Տեքստից դուրս գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:

ա/զուլալ  —  պարզ։

բ/լուռ  —  անձայն։

գ/ակնդետ  —  անհամբեր։

դ/ընտանի  —  տնական։

 

3 Դարձվածքները և համապատասխան բացատրությունները գրի՛ր իրա դիմաց:

ա/ լույս աշխարհ գալ  —  ծնվել, հայտնվել

բ/խելքը գլխին  —  դատող, բանիմաց, խելացի

գ/Կողը հաստ  —  համառ, ինքնասածի, կամակոր

դ/ճաշը եփել  —  մեկին պաժել, լավ ծեծել

ա/մեկին պաժել, լավ ծեծել

բ/համառ, ինքնասածի, կամակոր

գ/դատող, բանիմաց, խելացի

դ/ծնվել,հայտնվել

 

4 Տեքսից դուրս գրի՛ր չորս բարդ բառ:

• խորասույզ,

• ուշագրավ,

• լիակուրծք,

• հողմածեծ:

5.Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն համարժեքներով:

ա/զակազ-պատվիրել

բ/մալինա -ազնվամորի

գ/կենգուրու -այգեվազ

դ/ստարտ-մեկնարկ

6 Տեքստից դուրս գրի՛ր եզակի թվով գործածված չորս բառ:

• որսորդ,

• եղնիկ,

• երեխա

6 Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:

7 ա/որսորդ – գոյական

8 բ/եղնիկ – գոյական

9 գ/առաջին –ածական, թվական

10 դ/ազատ –ածական

11 Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական հարցական և բացականչական նախադասություն

12 Չէ՞ որ նա էլ մեզ պես մտածող և զգայուն հոգի ունի:
Խե՜ղճ եղնիկ։

Տնային աշխատանք

1 Գտի՛ր անհայտ արտադրիչը.

• 3715 = 5 x 743

3715:5=743

• 2460 = 3 x720

2460:3=720

• 5082 = * x 42

5082=*.42

5082:42=121

2 Հաշվի՛ր արտադրության արժեքը.

• 32 x (324 — 216) + 5166 : (5423 — 5381)=3579

1)324-216=108

2)32.108=3456

3)5166:42=123

4)5423-5381=42

5)8622:42=25

3 Համեմատի՛ր.

• 35 կմ 900 մ – 750 մ » 35 200 մ- 200 մ

• 82 կմ 600 մ – 550 մ «82 400 մ – 300 մ

4 Եթե մայրիկը Սոնային տա ևս 300 դրամ, ապա Սոնան կունենա այնքան գումար, որքան ունի եղբայրը: Հաշվի՛ր, թե նրանցից յուրաքանչյուր որքա՞ն գումար ունի, եթե նրանք միասին ունեն 2500 դրամ:

Լուծում

1)2500+300=2800

2)2800:2=2800

Պատ.`1100 և 1400